\\ σχετικό δημοσίευμα Associated Press
Το ημερολόγιο έγραφε 26 Απριλίου 1986, όταν μια έκρηξη στον πυρηνικό σταθμό προκάλεσε διαρροή ραδιενέργειας και ανάγκασε την εκκένωση της περιοχής κατά τη χειρότερη πυρηνική καταστροφή στην ιστορία που άφησε έρημη από ανθρώπους μία τεράστια περιοχή, αλλά όχι νεκρή _βλ παρακάτω.
Γράφει ο \\ Αστέρης Αλαμπής _Μίδας
σσ __abstract
Στις 26 Απρίλη του 1986, εξερράγη ο αντιδραστήρας 4 του σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στο Τσερνόμπιλ της βόρειας Ουκρανίας, κοντά στην πόλη Πριπιάτ. Από την έκρηξη και την πυρκαγιά που επακολούθησε μεγάλες ποσότητες ραδιενεργών υλικών διαχύθηκαν στην ατμόσφαιρα και μέσω των ανέμων μεταφέρθηκαν σε περιοχές της ΕΣΣΔ (κυρίως στην Ουκρανία και τη Λευκορωσία) και δευτερευόντως σε χώρες της δυτικής Ευρώπης.
Tον αποτροπιασμό της για την παραχώρηση του χώρων του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου για τη διοργάνωση της γαμήλιας δεξίωσης της κόρης των Γλύξμπουργκ, εκφράζει με…
Ψευδολογίες
Το δυστύχημα στο Τσερνόμπιλ οδήγησε σε μια αντικομμουνιστική φρενίτιδα στις καπιταλιστικές χώρες της Ευρώπης και στις ΗΠΑ, σε μια προσπάθεια δημιουργίας πανικού και διασποράς φόβου. Ο αστικός Τύπος των χωρών αυτών κατηγορούσε την ΕΣΣΔ για έλλειμμα ενημέρωσης σε σχέση με τα γεγονότα και περιέγραφε την κατάσταση στη γύρω περιοχή, χρησιμοποιώντας τις πιο απίστευτες ψευδολογίες, αναφέροντας τάχα εκκένωση του Κιέβου, της πρωτεύουσας της τότε Ουκρανικής Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας, χιλιάδες νεκρούς, τεράστια ραδιενεργό ρύπανση της Ευρώπης. Αυτά γράφονταν και λέγονταν και στην Ελλάδα, παρά τις καθησυχαστικές ανακοινώσεις της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας και του Κέντρου Πυρηνικών Ερευνών «Δημόκριτος», που ανακοίνωναν μετρήσεις οι οποίες έδειχναν ότι δεν υπήρχε κίνδυνος. Τον Μάη του 1986 η ελληνική παραγωγή αγροτικών προϊόντων κινδύνεψε να μην πουληθεί εξαιτίας της αντισοβιετικής κινδυνολογίας. Το πρωτόγνωρο του ατυχήματος κάνει τιτάνια και εξαιρετικά σημαντική τη μάχη που δόθηκε για την αντιμετώπιση των συνεπειών του. Ο τρόπος που η ΕΣΣΔ αντιμετώπισε το ζήτημα έγινε οδηγός για ανάλογες περιπτώσεις στο μέλλον.
Η έκρηξη είχε δύο θύματα, ενώ 28 πυροσβέστες και υπάλληλοι του εργοστασίου πέθαναν τους επόμενους μήνες από ραδιενεργό μόλυνση. Αλλοι 14 πέθαναν τα επόμενα 10 χρόνια, ενώ στον γενικότερο πληθυσμό της περιοχής 15 καρκίνοι του θυρεοειδούς αποδίδονται στη ραδιενεργό ρύπανση που προκλήθηκε. Επιτροπή του ΟΗΕ εκτίμησε ότι ίσως 4.000 άνθρωποι να έχουν εξαιτίας του ατυχήματος μειωμένη διάρκεια ζωής. Αρχικά, δημιουργήθηκε ζώνη εκκένωσης 10 χιλιομέτρων, η οποία στην πορεία επεκτάθηκε στα 30 χιλιόμετρα, περιλαμβάνοντας το Τσερνόμπιλ και το Πριπιάτ. Με τις μετέπειτα προσπάθειες εκατοντάδων χιλιάδων Σοβιετικών, εργατών και στρατιωτών (όπου δούλευαν 1 – 1,5 λεπτό ο καθένας, ώστε να ελαχιστοποιείται η έκθεσή τους στη ραδιενέργεια) η περιοχή καθαρίστηκε και ο κατεστραμμένος αντιδραστήρας ασφαλίστηκε μέσα σε τσιμεντένια σαρκοφάγο, διαδικασία που ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβρη του 1986. Το 2017 κατασκευάστηκε νέα μεταλλική σαρκοφάγος πάνω από την παλιά, για να αντιμετωπιστούν φθορές της λόγω των καιρικών συνθηκών.
Μόνο άλλο ένα πυρηνικό ατύχημα σε σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας συγκρίνεται με αυτό του Τσερνόμπιλ και χαρακτηρίστηκε επίσης με τον μέγιστο βαθμό σοβαρότητας από τη Διεθνή Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας (επίπεδο 7). Πρόκειται για το δυστύχημα στη Φουκουσίμα της Ιαπωνίας τον Μάρτη του 2011, όπου επίσης υπήρξε τήξη του πυρήνα, εκρηκτική καταστροφή του περιβλήματος, διασπορά μεγάλων ποσοτήτων ραδιενεργών στοιχείων μέσω του ανέμου, αλλά και μέσω των υπόγειων υδάτων (συνεχίζεται ακόμη), καθώς και εκκένωση περιοχής 20 – 30 χιλιομέτρων γύρω από τον πυρηνικό σταθμό.
Οι λεπτομέρειες
Το δυστύχημα στο Τσερνόμπιλ συνέβη στη 1 και 23 λεπτά μετά τα μεσάνυχτα, κατά τη διάρκεια διεξαγωγής μιας δοκιμής ασφαλείας του τύπου αντιδραστήρα (RBMK), που χρησιμοποιούνταν στον συγκεκριμένο πυρηνικό σταθμό. Η δοκιμή αφορούσε στην προσομοίωση διακοπής ηλεκτροδότησης του σταθμού, ώστε να εξεταστεί αν με τα δικά του μέσα (υπολειπόμενη κινητική ενέργεια των στροβίλων) θα μπορούσε ο αντιδραστήρας να λειτουργήσει τις αντλίες του νερού ψύξης για ένα λεπτό, μέχρι να ανεβάσουν ισχύ οι ντιζελοκινητήρες, που θα κινούσαν τις γεννήτριες το χρονικό διάστημα διακοπής του ρεύματος. Η δοκιμή θα γινόταν στην πρωινή βάρδια, που είχε προετοιμαστεί κατάλληλα, αλλά έκτακτες ανάγκες για ηλεκτροπαραγωγή στην περιοχή οδήγησαν στην καθυστέρηση έναρξής της, με αποτέλεσμα να μεσολαβήσει η απογευματινή βάρδια και τελικά η δοκιμή να πραγματοποιηθεί στην αρχή της βραδινής βάρδιας. Επειδή ο αντιδραστήρας είχε πάθει «δηλητηρίαση» από ξένον-135 και δεν ανέβαζε ισχύ, ο υπεύθυνος της βάρδιας δεν ακολούθησε τις προβλεπόμενες διαδικασίες (προχώρησε σε χειρωνακτική αφαίρεση του μεγαλύτερου μέρους των ράβδων ελέγχου της πυρηνικής αντίδρασης), που οδήγησαν τον αντιδραστήρα σε αστάθεια. Οταν τα πράγματα φάνηκε ότι δεν εξελίσσονταν καλά, η απότομη εισαγωγή των ράβδων ελέγχου, σε συνδυασμό με μια ιδιαιτερότητα αυτού του τύπου αντιδραστήρα, την οποία οι χειριστές του δεν έλαβαν υπόψη, είχε ως αποτέλεσμα την απότομη έκλυση τεράστιων ποσοτήτων Ενέργειας, που οδήγησαν στην υπερθέρμανση του νερού ψύξης και την έκρηξη του αντιδραστήρα.
Αιτίες
Η έρευνα της Διεθνούς Συμβουλευτικής Ομάδας Πυρηνικής Ασφάλειας (INSAG) το 1986 κατέδειξε ως αιτία του ατυχήματος τις λαθεμένες ενέργειες των χειριστών του αντιδραστήρα και τη χονδροειδή καταπάτηση από μέρους τους των κανόνων ασφαλείας. Η αστάθεια των αντιδραστήρων RBMK σε πολύ συγκεκριμένες συνθήκες μη προβλεπόμενου χειρισμού τους οδήγησε ορισμένους στη Δύση να θεωρήσουν αυτό ως βασική αιτία του ατυχήματος. Σημειώνεται ότι οι αντιδραστήρες της Φουκουσίμα είχαν άλλη σχεδίαση και δεν παρουσίαζαν αυτήν την αστάθεια, αλλά και πάλι συνέβη δυστύχημα. Καθώς δεν υπήρχε άμεσα διαθέσιμη εναλλακτική, οι υπόλοιποι αντιδραστήρες του εργοστασίου του Τσερνόμπιλ συνέχισαν να λειτουργούν για χρόνια χωρίς πρόβλημα. Ενας έκλεισε το 1996, ενώ ο σταθμός διέκοψε συνολικά τη λειτουργία του το 2000. Δέκα αναβαθμισμένοι αντιδραστήρες RBMK συνεχίζουν να προσφέρουν Ενέργεια στο ηλεκτρικό δίκτυο μέχρι σήμερα. Το 1992, μετά τη νίκη της αντεπανάστασης, η ουκρανική κυβέρνηση πίεσε την INSAG να εκδώσει πρόσθετη εκτίμηση των αιτίων, στην οποία μειώνονται οι ευθύνες των χειριστών και ρίχνεται βάρος στις αδυναμίες σχεδιασμού των αντιδραστήρων RBMK.
Ο σοσιαλισμός ευθύνεται ή η παραβίασή του;
Τα αστικά ΜΜΕ όπως και η σχετική σειρά (βλ. παρακάτω) επιλέγουν να δώσουν έμφαση σε προβληματικές καταστάσεις. Όπως η απόσπαση ηγετικών στελεχών του Κόμματος και του σοβιετικού κράτους από το λαό, γραφειοκρατία, καριερισμός, καθώς και σοβαρά προβλήματα που αφορούν την καθυστέρηση στην τεχνολογική ανανέωση, οι ελλείψεις υγειονομικού υλικού, προστατευτικών μέσων και άλλα. Ήταν αυτά υπαρκτά πραγματικά φαινόμενα, ανεξάρτητα από τον τόνο της υπερβολής ή όχι με τον οποίο δίνονται στη σειρά; Σαφώς και ήταν. Τι παραλείπουν όμως να μας πουν; Ότι όλα αυτά καταγράφονται σε μια περίοδο που η διαδικασία υποχώρησης της σοσιαλιστικής οικοδόμησης, η διαδικασία παλινόρθωσης των καπιταλιστικών σχέσεων έχει περάσει στην τελική φάση της. Είναι η εποχή της “Περεστρόικα”, η εποχή που η αντεπανάσταση έγινε επίσημη κρατική πολιτική στο ΚΚΣΕ και την ΕΣΣΔ. Σε 5 χρόνια από το ατύχημα δεν θα υπάρχει ΕΣΣΔ, ως αποτέλεσμα αντεπαναστατικών γεγονότων που αποτέλεσαν κορύφωση μιας μακρόχρονης πορείας παραβιάσεων και εκφυλισμού, με βασικό στοιχείο τους την εισαγωγή στην οικονομία, στις πολιτικές και κοινωνικές σχέσεις, αρχών, αξιών και μεθόδων που δεν είχαν σχέση με το σοσιαλισμό, αλλά με την αγορά και τον καπιταλισμό. Οι κοινωνικές δυνάμεις που επιδίωξαν και πέτυχαν την ανατροπή ήταν πανταχού παρούσες και είχαν πάρει κεφάλι. Είναι προσφιλής μέθοδος στα αντικομμουνιστικά επιτελεία να φορτώνονται στη σοσιαλιστική οικοδόμηση και στη σοσιαλιστική εξουσία στοιχεία και φαινόμενα ξένα που χαρακτήρισαν την περίοδο υποχώρησης και παραβιάσεων.
Τέσσερις δεκαετίες μετά, απόντος του ανθρώπου, η άγρια φύση έχει κυριαρχήσει.
Με την εξαφάνιση της ανθρώπινης πίεσης, το τοπίο στη μεγάλη ζώνη αποκλεισμού έχει επιστρέψει αιώνες πριν.
ΗΒΟ – «Chernobyl»: αποκρύπτει τη διεθνιστική αλληλεγγύη της σοσιαλιστικής Κούβας
Τα “Τσέρνομπιλ” του καπιταλισμού, πίσω από τον μύθο της “πράσινης ανάπτυξης”
Η μεταμόρφωση του σκηνικού είναι ορατή παντού: Δέντρα ξεφυτρώνουν μέσα από εγκαταλελειμμένα κτίρια· συστοιχίες νεαρών δέντρων “καταπίνουν” τους δρόμους· ξεθωριασμένες πινακίδες της σοβιετικής εποχής στέκουν μισοκρυμένες στην οργιώδη βλάστηση.
Οι λύκοι περιφέρονται πλέον στην απέραντη ουδέτερη ζώνη που εκτείνεται μεταξύ Ουκρανίας και Λευκορωσίας, ενώ οι καφέ αρκούδες έχουν επιστρέψει μετά από περισσότερο από έναν αιώνα. Οι πληθυσμοί του λύγκα, των αλκών, των κόκκινων ελαφιών, των αγριόγατων, αλλά και των άγριων σκύλων έχουν ανακάμψει εντυπωσιακά.
«Το γεγονός ότι η Ουκρανία διαθέτει πλέον έναν ελεύθερο πληθυσμό “τάκι” (όπως αποκαλούνται τα μοναδικά αυτά μογγολικά άλογα που διαφέρουν από τις οικόσιτες φυλές, καθώς διαθέτουν 33 ζεύγη χρωμοσωμάτων, σε σύγκριση με τα 32 των οικόσιτων αλόγων) αποτελεί ένα μικρό θαύμα», λέει ο Ντένις Βισνέβσκι, επικεφαλής περιβαλλοντολόγος της ζώνης. Κρυφές κάμερες καταγράφουν τα άλογα να προσαρμόζονται με απροσδόκητους τρόπους. Αναζητούν καταφύγιο σε ερειπωμένους αχυρώνες και εγκαταλελειμμένα σπίτια, χρησιμοποιώντας τα για να ξεφύγουν από τις σκληρές καιρικές συνθήκες και τα έντομα — ακόμα και για να ξαπλώσουν μέσα
Παρά την υπάρχουσα ραδιενέργεια, οι επιστήμονες δεν έχουν καταγράψει μαζικούς θανάτους, αν και οι επιπτώσεις είναι αισθητές: Ορισμένα βατράχια έχουν αποκτήσει πιο σκούρο δέρμα, ενώ τα πουλιά σε περιοχές με υψηλότερα επίπεδα ακτινοβολίας είναι πιο επιρρεπή στην εμφάνιση καταρράκτη. Η φύση προσαρμόστηκε κι αυτή στη ραδιενεργή πραγματικότητα, αν και πλέον έχουν προκύψει νέες απειλές.
Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2022, έφερε τις μάχες μέσα στη ζώνη αποκλεισμού, καθώς τα στρατεύματα επέλευναν προς το Κίεβο, σκάβοντας οχυρώσεις σε μολυσμένο έδαφος. Πυρκαγιές που προκλήθηκαν από τις στρατιωτικές δραστηριότητες, κατέκαψαν δάση. Οι επιστήμονες αναφέρουν αύξηση του αριθμού των πεσμένων δέντρων και των νεκρών ζώων — θύματα τόσο των ακραίων χειμώνων όσο και των πρόχειρων χαρακωμάτων.
“Οι περισσότερες δασικές πυρκαγιές προκαλούνται από drones που καταρρίπτονται”, εξηγεί ο επικεφαλής μιας τοπικής πυροσβεστικής μονάδας. “Μερικές φορές πρέπει να διανύσουμε δεκάδες χιλιόμετρα για να φτάσουμε σε αυτά.” Οι πυρκαγιές μπορούν να απελευθερώσουν ραδιενεργά σωματίδια στην ατμόσφαιρα.
κλπ. κλπ. __ουδέν νεώτερο
Η εικονική πραγματικότητα ΗΒΟ-Τσέρνομπιλ: ύβρη κατά της κοινής νοημοσύνης
