Από αυτή την εβδομάδα κυκλοφορεί με πλούσια ύλη το τεύχος 105-106 του περιοδικού “Θέματα Παιδείας”.
Τα επίκαιρα ζητήματα θίγονται από το Σημείωμα της Σύνταξης, η περιβόητη δημοσιονομική πειθαρχία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των αστικών κυβερνήσεων, που ισχύει μόνο όσον αφορά τους μισθούς και τις κοινωνικές δαπάνες, το ζήτημα των ιδιωτικών πανεπιστημίων που άνοιξαν χωρίς να τηρούν ούτε τους όρους της νομοθεσίας που τα θεσμοθέτησε παραβιάζοντας το άρθρο 16 του Συντάγματος και την πρόταση συνταγματικής αναθεώρησης που βάζει στο στόχαστρο όχι μόνο τη δημόσια παιδεία αλλά και τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων. Τα νέα από το μέτωπο της παιδείας, με τις πρώτες νίκες της απεργίας-αποχής από την αξιολόγηση και την πρωτιά της Αγωνιστικής Συσπείρωσης Εκπαιδευτικών και στην ΟΛΜΕ, το πρόβλημα του διορισμού των εκπαιδευτικών αλλά και τις ελλείψεις υλικοτεχνικής υποδομής των σχολείων, τα προβλήματα των νηπιαγωγών και της τεχνικής εκπαίδευσης “από τα μέσα”, συμπληρώνονται με μια συνέντευξη από το Γιώργο Τριμπέρη ομότιμο καθηγητή Πανεπιστημίου με θέμα «Από το μεσαιωνικό Πανεπιστήμιο στο Πανεπιστήμιο της αγοράς», τίτλο του ομώνυμου βιβλίου που εκδόθηκε από τη «Σύγχρονη Εποχή» και παρουσιάζεται στην ενότητα «ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΣΙΑ-ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ».
Κυκλοφορούν τα “Θέματα Παιδείας” με αφιέρωμα στον μαρξιστή παιδαγωγό Μιχάλη Παπαμαύρο
Ενα πολυτελές κότερο φορτωμένο με μεγάλα ονόματα του διεθνούς jet set ναυάγησε ανοιχτά της Σικελίας. Εκτοτε, τα ΜΜΕ φροντίζουν να μας ενημερώνουν αναλυτικά για κάθε…
__Το νέο τεύχος έχει σαν ειδικό θέμα
“Τεχνητή Νοημοσύνη” και εκπαίδευση
Σημειώνουμε ότι δεν είναι η πρώτη φορά που τα Θέματα Παιδείας ασχολούνται με τη λεγόμενη Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ ή ΑΙ στην εγγλέζικη ορολογία) και την προσαρμογή της εκπαίδευσης σ’ αυτήν, γι’ αυτό και η Συντακτική Επιτροπή του περιοδικού διατυπώνει εισαγωγικά κάποιες θέσεις που τις αναπτύσσουν παραπέρα οι συνεργάτες του αφιερώματος, ο καθένας από την οπτική της ιδιαίτερης επιστήμης και της πείρας του.
- Ο Νέστορας Ξυλάς, καθηγητής Πληροφορικής στην Πρωτοβάθμια εκπαίδευση, που έχει παρακολουθήσει κι αρθρογραφήσει για το ζήτημα της ψηφιακής εκπαίδευσης στα διάφορα στάδιά της, διατυπώνει σκέψεις γύρω από την Τ.Ν. με το βλέμμα στο μέλλον, ξεκινώντας από τον κοντινότερο πρόδρομό της, την Κυβερνητική, συγκρίνοντάς τη με την αυτοματοποίηση και παρουσιάζοντας την εφαρμογή της σε καθεστώς ιμπεριαλισμού, του καπιταλισμού δηλαδή που σαπίζει, γι’ αυτό και επιτάσσει την κοινωνικοποίηση της παραγωγής, το Σοσιαλισμό.
- Η Αφροδίτη Κτενά, καθηγήτρια Ηλεκτρικών Εγκατάστεων στο ΕΚΠΑ και βουλευτίνα του ΚΚΕ, ξεκινά κι αυτή από το παιχνίδι της μίμησης του ανθρώπου και εμβαθύνει στο φαινόμενο της Τ.Ν. ξεκαθαρίζοντας ότι «Ο άνθρωπος είναι η απάντηση, όποια κι αν είναι η ερώτηση», πριν παρουσιάσει τις δύο κατευθύνσεις, τα δύο “σενάρια”, εφαρμογών της Τ.Ν. στην εκπαίδευση, που είναι τελικά ζήτημα πολιτικής επιλογής. Ο Kώστας Σιέττος, αναπληρωτής Εφαρμοσμένων Μαθηματικών στο Πανεπιστήμιο της Νάπολης, αποκαλύπτει τους πραγματικούς στόχους πίσω από τους ευφημισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο σχέδιο δράσης για την Ψηφιακή εκπαίδευση, που βιάζεται να εφαρμόσει και η δική μας κυβέρνηση, με σοβαρές επιπτώσεις στην εκπαίδευση: στο κλίμα παρακολούθησης του σχολείου και του εκπαιδευτικού, την ενίσχυση των ταξικών φραγμών κ.ά. υπαγορευμένα από τις ανάγκες του μεγάλου κεφαλαίου.
- Ο Περικλής Παυλίδης, καθηγητής Κοινωνικής Θεωρίας και Φιλοσοφίας της Παιδείας στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του ΑΠΘ, αναφέρεται στις αντιφατικές δυνατότητες ενός καθολικού μέσου, περιγράφοντας τον ενθουσιασμό αλλά και την ανησυχία για τις εφαρμογές της Τ.Ν. κι επεκτεινόμενος στις συνέπειες από την αντιπαιδαγωγική εφαρμογή της στην εκπαίδευση αλλά στις δυνατότητες που ανοίγονται από την παιδαγωγική εφαρμογή της εφόσον λυθεί το ζήτημα της εξουσίας του κεφαλαίου.
- Τέλος, ο Κώστας Γουλιάμος, ποιητής και καθηγητής Πολιτικών επιστημών και Πολιτισμού , τακτικό μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών, εξετάζει την Αλγοριθμική Οργάνωση της Εκπαίδευσης και της Τ.Ν. στις συμπληγάδες της ψηφιακής εκμετάλλευσης διαπιστώνοντας πως εκείνο που όριζε ο Μαρξ ως «γενική διανόηση», δηλαδή η συλλογικά παραγόμενη κοινωνική γνώση, αντί να λειτουργεί ως κοινό κοινωνικό απόθεμα μετατρέπεται σε πεδίο ιδιοποίησης και εμπορευματοποίησης, κι επομένως ορίζει ως ανάγκη όχι απλά τη διαχείριση των νέων τεχνολογιών αλλά την πολιτική, πολιτιστική και κοινωνική πάλη για την ανατροπή του καπιταλισμού.
__Η εξυπνάδα είναι
“το δώρο της κοινωνίας στον άνθρωπο”
Το περιοδικό αποδέχεται την άποψη ότι η εξυπνάδα δεν είναι γνώρισμα κάποιων μηχανών, αλλά «το δώρο της κοινωνίας στον άνθρωπο». Έτσι συμπεριλαμβάνει στην ύλη του τεύχους, στην ενότητα ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ, ένα ακόμη κεφάλαιο από το περίφημο φιλοσοφικό πόνημα του Τόντορ Παβλόφ για τη μαρξιστική-λενινιστική Θεωρία της Αντανάκλασης, το κεφάλαιο που εξετάζει συγκεκριμένα Το Αντικείμενο και το Υποκείμενο της Αντανάκλασης. Δίνοντας πάντα βάρος στην ιστορία τα Θέματα Παιδείας στο νέο τεύχος δημοσιεύουν δύο πολύ σημαντικά θέματα. Στην ενότητα «ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ», ο Χρήστος Τζήκας, αφυπηρετήσας καθηγητής της Ιστορίας της Εκπαίδευσης από το ΑΠΘ και ο Δημήτρης Κορομπόκης, αφυπηρετήσας δάσκαλος και διδάκτορας Κοινωνιολογίας, παρουσιάζουν την έρευνά τους: Η εκπαίδευση στην περίοδο της μεταξικής δικτατορίας και η απόπειρα εκφασισμού της νεολαίας.
Ακόμη, στην ενότητα «ΠΡΑΧΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ», με αφορμή την αποκάλυψη των ιστορικών φωτογραφιών από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών της Πρωτομαγιάς του 1944, προτείνεται ενδεικτικά ένας ιστορικός περίπατος στην Καισαριανή και σχέδια μαθήματος για την ιστορία των 200 , από τους εκπαιδευτικούς Ελένη Τζιαμπίρη και Νίκο Δάρδαλη αντίστοιχα.
Στα χρόνια της θύελλας που ακολουθεί, στον αγώνα του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, μας μεταφέρει η ενότητα ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ, δημοσιεύοντας την ομιλία του Κώστα Σταματόπουλου στην τιμητική εκδήλωση του ΚΚΕ για το Μάνο Ζαχαρία, σκηνοθέτη που έγραψε ιστορία με το κινηματογραφικό συνεργείο του ΔΣΕ, κληροδοτώντας μας ανάμεσα στα άλλα το ντοκιμαντέρ για τον αγώνα να σωθούν «Τα παιδιά της Ελλάδας» από τους βομβαρδισμούς των Αμερικανών και τις εγκληματικές παιδουπόλεις της Φρειδερίκης. “Η λέξη” «αποκηρύσσω», που δεν είπε ο Τζορντάνο Μπρούνο ούτε οι εκτελεσμένοι της Καισαριανής, είναι ο τίτλος της όπερας που παρουσιάζει στην ίδια ενότητα ο Θανάσης N. Καραγιάννης, το λιμπρέτο της οποίας έγραψε η Ελένη Ζαφειρίου, αναφερόμενο σε έναν αληθινό ήρωα της επιστήμης και της κοινωνικής προόδου και μέσα απ’ αυτόν στους αμετανόητους αγωνιστές όλων των εποχών.
Στα Θέματα Παιδείας μπορεί κανείς να διαβάσει τις αναλυτικές βιβλιοκρισίες εκδόσεων που έχουν σχέση με την Ιστορία, την Παιδαγωγική και τη Λογοτεχνία (Μ. Μαΐλη Ο “εθνικός” διχασμός στο φως της ταξικής πάλης από την Έ. Κοτσαλίδου, Γ.Μαργαρίτη Για το ΕΑΜ από την Έ. Καλαμαρά, Σωτήρη Τσιώλη Ιστορία της Θεραπευτικής Παιδαγωγικής- Ειδικής Αγωγής στην Ελλάδα από τη Ν.Παπακυργιάκη-Νούτσου και τα πρακτικά του Επιστημονικού Συνεδρίου Η Λογοτεχνία στα χρόνια της θύελλας από το Γιώργο Μηλιώνη). Δύο ακόμη ιστορικά βιβλία του Δ.Νάτσιου παρουσιάζονται από το Θ.Ν.Καραγιάννη, ενώ η έκδοση της ημερίδας
Για τη νεανική παραβατικότητα παρουσιάζεται από την Ε. Μπιμπίρη μαζί με άλλα ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ. Και βέβαια δεν λείπει η ξεχωριστή αναφορά της ενότητας στα παιδιά, το ΠΑΙΔΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ. Σ’ αυτό το τεύχος ανάμεσα στα άλλη η Βούλα Τσίγκα παρουσιάζει το παιδικό περιοδικό «Κόκκινο Αερόστατο», ενώ ο Θωμά Κασσελούρης ανιχνεύει τις Παιδαγωγικές αντιλήψεις της Έ. Αλεξίου μέσα από το έργο της “Ρωτώ και μαθαίνω” .
Τα Θέματα Παιδείας μπορεί κανείς να βρει στη χαμηλή τιμή των 5 ευρώ, στα βιβλιοπωλεία της «Σύγχρονης Εποχής», στους ανταποκριτές του περιοδικού σε όλη την Ελλάδα και στις εκδηλώσεις του 52ου Φεστιβάλ ΚΝΕ – «Οδηγητή». Μπορεί, τέλος, να λαμβάνει όλα τα τεύχη σπίτι του με συνδρομή 18€ (η ετήσια-4 τεύχη) ή 35€ (η δίχρονη-8 τεύχη).
