Ο σκηνοθέτης Richard Linklater (Ρίτσαρντ Λινκλέιτερ) αποκάλυψε ότι έχει ολοκληρώσει μόνο τρεις από τις εννέα ενότητες του “Merrily We Roll Along” _Χαρούμενες κουτρουβάλες με τον Πολ Μέσκαλ και ότι η τέταρτη μπαίνει σύντομα σε παραγωγή.
Γράφει ο \\ Αστέρης Αλαμπής _Μίδας \\ The Hollywood Reporter
Ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά
abstract __περί Richard Stuart Linklater | 30-Ιουλ-1960Αμερικανός σκηνοθέτης, σεναριογράφος και παραγωγός, γνωστός για την κωμωδία ενηλικίωσης Νεανικά Μπερδέματα (Dazed and Confused, 1993), τη δραματική ταινία κινουμένων σχεδίων Waking Life (2001), τη μουσική κωμωδία Ένα Σχολείο Πολύ Ροκ (School of Rock, 2003), το θρίλερ επιστημονικής φαντασίας κινουμένων σχεδίων A Scanner Darkly (2006) και την 🔤τριλογία 1️⃣ Πριν το Ξημέρωμα (Before Sunrise, 1995), 2️⃣Πριν το Ηλιοβασίλεμα (Before Sunset, 2004) και 3️⃣Πριν τα Μεσάνυχτα (Before Midnight, 2013). Το 2014 σκηνοθέτησε και έγραψε το σενάριο της ταινίας Μεγαλώνοντας (Boyhood), για την οποία έλαβε υποψηφιότητα για Όσκαρ Σκηνοθεσίας και Πρωτότυπου Σεναρίου και βραβεύτηκε με τη Χρυσή Σφαίρα Σκηνοθεσίας
Αναλυτικά
Ο κινηματογραφιστής Richard Linklater δραστηριοποιείται στον χώρο από το 1985 έως σήμερα. Στις διακρίσεις του περιλαμβάνονται μια Χρυσή Σφαίρα, μια Αργυρή Άρκτος, ένα βραβείο Σεζάρ και πέντε υποψηφιότητες για Όσκαρ.
Είναι γνωστός για ταινίες που πραγματεύονται θεματικά τη λεγόμενη suburban culture κουλτούρα και τις επιπτώσεις του περάσματος του χρόνου __σσ. η suburban culture –με όσο γίνεται πιο απλά λόγια αναφέρεται στα κοινωνικά χαρακτηριστικά, τους τρόπους ζωής και τις αξίες που συνδέονται συνήθως με περιοχές έξω από τα κέντρα και στο περιθώριο των μεγαλουπόλεων, με εστίαση στην οικογένεια: η καθημερινή ζωή περιστρέφεται συχνά γύρω από την ανατροφή των παιδιών, την ιδιοκτησία τον ελεύθερο χρόνος, που δεν υπάρχει με λήψεις σε αυλές και μονοκατοικίες, αντί για πυκνοκατοικημένους δημόσιους χώρους \\ ιστορικά συνδεδεμένη με αντίποδα του «Αμερικανικού Ονείρου» περί ασφάλειας και ήρεμης ομοιομορφίας ως ιδεώδες. Κοινωνιολογικά το ιδεώδες του «προαστιακού τρόπου ζωής» _Suburbanism: οι πρώιμοι κοινωνιολόγοι έβλεπαν τα προάστια ως έναν ξεχωριστό τρόπο ζωής, που καθοριζόταν από τις αξίες της μεσαίας τάξης και τα κοινωνικά δίκτυα μεταξύ γειτόνων. Μεταγενέστερες μελέτες υποστήριξαν ότι η γεωγραφική τοποθεσία δεν επιβάλλει μια ενιαία κουλτούρα, καθώς τα προάστια παρουσιάζουν μεγάλες διαφορές ως προς το εισόδημα, την ηλικία, τη φυλή και το κοινωνικό υπόβαθρο.
Στις ταινίες του Linklater συγκαταλέγονται οι κωμωδίες *Slacker* (1990) και *Dazed and Confused* (1993), η ρομαντική τριλογία *Before* (1995–2013), η μουσική κωμωδία *School of Rock* (2003), οι ταινίες κινουμένων σχεδίων για ενήλικες *Waking Life* (2001), *A Scanner Darkly* (2006) και *Apollo 10½: A Space Age Childhood* (2022), το δράμα ενηλικίωσης *Boyhood* (2014), η κωμωδία *Everybody Wants Some!!* (2016), η ρομαντική κωμωδία δράσης *Hit Man* (2023) και οι βιογραφικές ταινίες *Blue Moon* (2025) και *Nouvelle Vague* (2025).
Πολλές από τις ταινίες του ξεχωρίζουν για την αφηγηματική τους δομή, η οποία χαρακτηρίζεται από χαλαρή συνοχή. Τόσο η τριλογία *Before* όσο και το *Boyhood* περιλαμβάνουν τους ίδιους ηθοποιούς, οι οποίοι κινηματογραφήθηκαν σε βάθος πολλών ετών. Το 2015, συμπεριλήφθηκε στην ετήσια λίστα «Time 100» με τους ανθρώπους που ασκούν τη μεγαλύτερη επιρροή παγκοσμίως. Οι ταινίες *Slacker* και *Before Sunrise* έχουν ενταχθεί στο Εθνικό Μητρώο Κινηματογράφου (National Film Registry) των ΗΠΑ.
Ο πλανήτης βράζει και φλέγεται από την κλιμάκωση των ιμπεριαλιστικών συγκρούσεων με τη μάχη για την πρωτοκαθεδρία στο ιμπεριαλιστικό σύστημα μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, του…
Ο Λίνκλεϊτερ γεννήθηκε στο Χιούστον και φοίτησε στο Τέξας, όπου έπαιξε ποδόσφαιρο, ως αναπληρωματικός quarterback στην ομάδα που κατείχε την πρώτη θέση στην κατάταξη της πολιτείας. Ως έφηβος, κέρδισε το βραβείο Scholastic Art and Writing Award. Ο Linklater σπούδασε στο Sam Houston State University του Τέξας (όπου έπαιζε και μπέιζμπολ), μέχρι που εγκατέλειψε τις σπουδές του για να εργαστεί σε μια υπεράκτια εξέδρα άντλησης πετρελαίου στον Κόλπο του Μεξικού. Στην εξέδρα διάβαζε συχνά μυθιστορήματα και, επιστρέφοντας στη στεριά, ανέπτυξε αγάπη για τον κινηματογράφο μέσα από τις συχνές επισκέψεις του σε ένα σινεμά που πρόβαλλε επιλεγμένες ταινίες (repertory cinema) στο Χιούστον και τότε, συνειδητοποίησε ότι ήθελε να γίνει κινηματογραφιστής. Χρησιμοποίησε τις οικονομίες του για να αγοράσει μια κάμερα Super-8, έναν προβολέα + εξοπλισμό μοντάζ, και μετακόμισε στο Austin.
1985–1999: Τα πρώτα βήματα στη σκηνοθεσία
Ίδρυσε την Austin Film Society το 1985 μαζί με έναν καθηγητή του, έναν από τους μέντορες της Film Society τον ο πρώην κριτικό κινηματογράφου της Νέας Υόρκης (για την εφημερίδα *SoHo Weekly News*), George Morris, ο οποίος είχε μετακομίσει στο Austin και δίδασκε κινηματογράφο εκεί. Για αρκετά χρόνια, ο Linklater δημιούργησε πολλές ταινίες μικρού μήκους, οι οποίες αποτελούσαν ασκήσεις και πειραματισμούς με κινηματογραφικές τεχνικές. Τελικά ολοκλήρωσε την πρώτη του ταινία μεγάλου μήκους, το *It’s Impossible to Learn to Plow by Reading Books* (η οποία περιλαμβάνεται στην έκδοση της Criterion Collection για τη δεύτερη ταινία του, το *Slacker*). Πρόκειται για μια ταινία Super-8 που χρειάστηκε έναν χρόνο για τα γυρίσματα και άλλον έναν για το μοντάζ. Μετά ίδρυσε την εταιρεία Detour Filmproduction (ως φόρο τιμής στην ταινία νουάρ χαμηλού προϋπολογισμού του 1945 σε σκηνοθεσία Edgar G. Ulmer) και στη συνέχεια γύρισε το *Slacker* με προϋπολογισμό μόλις 23.000$ __ταινία που απέφερε έσοδα άνω των 1,25 εκατομ$ δολαρίων. Παρουσιάζει μια ημέρα χωρίς συγκεκριμένο σκοπό στη ζωή του Austin στο Τέξας, αναδεικνύοντας τους πιο εκκεντρικούς χαρακτήρες της.
Ενώ αποκτούσε φανατικό κοινό στον χώρο του ανεξάρτητου κινηματογράφου, γύρισε την τρίτη του ταινία, το *Dazed and Confused*, βασισμένη στα χρόνια που πέρασε στο Λύκειο και στους ανθρώπους που συνάντησε εκεί. Η ταινία απέσπασε θετικές κριτικές και εισέπραξε 8 εκατομ$ στις ΗΠΑ, ενώ σημείωσε μεγάλη επιτυχία και σε βιντεοκασέτα (VHS) και αποτέλεσε το εφαλτήριο για την ανάδειξη του Matthew McConaughey. Το 1995, ο Λινκλέιτερ κέρδισε την Αργυρή Άρκτο Καλύτερης Σκηνοθεσίας για την ταινία *Πριν το Ξημέρωμα* (Before Sunrise) στο 45ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου. Η επόμενη ταινία του, *subUrbia*, έλαβε μικτές κριτικές και σημείωσε πολύ χαμηλές εισπράξεις. Το 1998, ανέλαβε την πρώτη του ταινία στο Χόλιγουντ, το *The Newton Boys*, η οποία έλαβε επίσης μικτές κριτικές και απέτυχε εμπορικά.
2000–2013: Ευρύτερη αναγνώριση
Με τις ταινίες rotoscope __ σσ. τεχνική κινουμένων σχεδίων και οπτικών εφέ όπου οι δημιουργοί σχεδιάζουν ή ανιχνεύουν (trace) πάνω σε πλάνα ζωντανής δράσης (live-action), καρέ προς καρέ__ *Waking Life* και *A Scanner Darkly*, καθώς και με τις εμπορικές κωμωδίες *School of Rock* και το ριμέικ του *Bad News Bears*, απέκτησε ευρύτερη αναγνώριση. Το 2003, έγραψε και σκηνοθέτησε για το HBO, σε συνεργασία με τον Ρόντνεϊ Ρόθμαν, ένα πιλοτικό επεισόδιο με τίτλο *$5.15/hr*, το οποίο αφορούσε εργαζόμενους σε εστιατόριο που αμείβονταν με τον κατώτατο μισθό. Το πιλοτικό επεισόδιο πραγματευόταν θέματα που εξετάστηκαν αργότερα στην ταινία *Fast Food Nation*. Το βρετανικό τηλεοπτικό δίκτυο Channel 4 παρήγαγε ένα ντοκιμαντέρ για τον Λινκλέιτερ, στο οποίο ο σκηνοθέτης μιλούσε για τις προσωπικές και φιλοσοφικές ιδέες πίσω από τις ταινίες του. Ο Λινκλέιτερ προτάθηκε για Όσκαρ Καλύτερου Διασκευασμένου Σεναρίου για την ταινία του *Πριν το Ηλιοβασίλεμα* (Before Sunset).
Τόσο το *Waking Life* όσο και το *A Scanner Darkly* αξιοποίησαν πρωτοποριακές τεχνικές rotoscoping. Συνεργαζόμενος με τον Bob Sabiston και το πρόγραμμα Rotoshop του τελευταίου για τη δημιουργία αυτού του εφέ, γύρισε και μοντάρισε και τις δύο ταινίες εξ ολοκλήρου ως ταινίες ζωντανής δράσης (live-action) και στη συνέχεια χρησιμοποίησε μια ομάδα καλλιτεχνών για να «ιχνογραφήσουν» πάνω από τα μεμονωμένα καρέ. Το αποτέλεσμα είναι μια ιδιαίτερη «ημι-πραγματική» αισθητική, η οποία επαινέθηκε από κριτικούς όπως ο Roger Ebert (στην περίπτωση του *Waking Life*) ως πρωτότυπη και απόλυτα εναρμονισμένη με τους στόχους της ταινίας. Η ταινία *Fast Food Nation* (2006) αποτελεί μεταφορά του βιβλίου που εξετάζει την τοπική και παγκόσμια επιρροή της βιομηχανίας Fast Food των ΗΠΑ, που συμμετείχε στο Φεστιβάλ των Καννών το 2006, προτού κυκλοφορήσει. Η ταινία έλαβε μικτές κριτικές. Ο Linklater είχε καλύτερη υποδοχή από τους κριτικούς με τις ταινίες *A Scanner Darkly* (που κυκλοφόρησε την ίδια χρονιά), *Me and Orson Welles* (2009) και *Bernie* (2011). Προτάθηκε για Όσκαρ Καλύτερου Διασκευασμένου Σεναρίου για την ταινία *Before Midnight*, την τρίτη ταινία της τριλογίας *Before…*.
2014–σήμερα: *Boyhood* κλπ
Το 2014 κυκλοφόρησε την ταινία *Boyhood*, η οποία χρειάστηκε 12 χρόνια για να ολοκληρωθεί.[12] Το *Boyhood* έλαβε διθυραμβικές κριτικές. Ο Linklater κέρδισε βραβεία στις τελετές των Χρυσών Σφαιρών, των Critics’ Choice Movie Awards και των BAFTA, στις κατηγορίες Καλύτερης Σκηνοθεσίας και Καλύτερης Ταινίας. Επίσης, έλαβε την πρώτη του υποψηφιότητα για Όσκαρ Σκηνοθεσίας, καθώς και υποψηφιότητες για Όσκαρ Πρωτότυπου Σεναρίου και Καλύτερης Ταινίας. Για ένα διάστημα, later είχε αναλάβει τη σκηνοθεσία ενός ριμέικ της ταινίας *The Incredible Mr. Limpet* για λογαριασμό της Warner Bros. Ωστόσο, εγκατέλειψε το εγχείρημα για να εργαστεί σε μια ταινία που αποτελεί πνευματικό διάδοχο του *Dazed and Confused*, με τίτλο *Everybody Wants Some*, που κυκλοφόρησε τον Μάρτιο του 2016 και έλαβε θετικές κριτικές, αλλά δεν κατάφερε να καλύψει τον προϋπολογισμό της των 10 εκατομ$, αποφέροντας έσοδα μόλις 4,6.
Στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 2010, ο Λινκλέιτερ έγραψε το σενάριο και σκηνοθέτησε το δράμα *Last Flag Flying*, με πρωταγωνιστές τους Μπράιαν Κράνστον, Λόρενς Φίσμπερν και Στιβ Καρέλ. Ως συνέχεια της ταινίας του Χαλ Άσμπι *The Last Detail* (1973), η παραγωγή της ξεκίνησε αρχές 2016 και κυκλοφόρησε τέλη 2017. Στη συνέχεια, σκηνοθέτησε την *Where’d You Go, Bernadette*, βασισμένη στο μυθιστόρημα της Μαρία Σέμπλ. Είχε αναλάβει τη σκηνοθεσία μιας διασκευής του μυθιστορήματος *The Rosie Project* του Γκράεμ Σίμσιον, με την Τζένιφερ Λόρενς στον πρωταγωνιστικό ρόλο, αλλά αποχώρησε από το εγχείρημα όταν η Λόρενς εγκατέλειψε την παραγωγή. Το 2019, ανακοινώθηκε ότι ο Λινκλέιτερ θα σκηνοθετούσε μια διασκευή του μιούζικαλ *Merrily We Roll Along* του Στίβεν Σόντχαϊμ. Όπως και το *Boyhood*, η ταινία θα γυρίζεται σε διάστημα αρκετών ετών, αλλά —σε αντίθεση με το μιούζικαλ και το θεατρικό έργο στα οποία βασίζεται— θα παρουσιαστεί με αντίστροφη χρονολογική σειρά. Το 2024, ο Λινκλέιτερ σκηνοθέτησε ένα επεισόδιο της σειράς *God Save Texas* για το HBO, εστιάζοντας στο εκεί σωφρονιστικό-βιομηχανικό σύμπλεγμα.
Στη συνέχεια σκηνοθέτησε τη ρομαντική κωμωδία δράσης *Hit Man*, με πρωταγωνιστές τους Γκλεν Πάουελ και Άντρια Αρχόνα. Η ταινία έκανε πρεμιέρα στο 80ό Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας το 2023, όπου απέσπασε διθυραμβικές κριτικές, ενώ τα δικαιώματα διανομής της αποκτήθηκαν από το Netflix και κυκλοφόρησε το 2024. Το 2025, σκηνοθέτησε τη βιογραφική ταινία *Blue Moon*, η οποία περιστρέφεται γύρω από τον Λόρενζ Χαρτ και την πρεμιέρα του μιούζικαλ *Oklahoma!* των Ρότζερς και Χάμερσταϊν, με πρωταγωνιστές τους Ίθαν Χοκ, Άντριου Σκοτ και Μάργκαρετ Κουάλεϊ. Η ταινία έκανε πρεμιέρα στο 75ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου, αποσπώντας θετικές κριτικές. Την ίδια χρονιά, η ταινία του *Nouvelle Vague* —η οποία αφορά τα γυρίσματα της ταινίας του γαλλικού Νέου Κύματος *Με κομμένη την ανάσα* (Breathless) σε σκηνοθεσία Ζαν-Λικ Γκοντάρ— έκανε πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών του 2025. Στα τέλη του 2025, τόσο το *Nouvelle Vague* όσο και το *Blue Moon* έλαβαν υποψηφιότητα για το βραβείο Καλύτερης Ταινίας – Μιούζικαλ ή Κωμωδίας στην 83η τελετή απονομής των Χρυσών Σφαιρών. Για το *Nouvelle Vague*, ο Λινκλέιτερ κέρδισε το βραβείο Σεζάρ Καλύτερης Σκηνοθεσίας.
Στις αρχές του 2025, ο Λινκλέιτερ αποκάλυψε τα σχέδιά του για μια ταινία που ετοίμαζε εδώ και καιρό, η οποία διαδραματίζεται στην Αμερική του 19ου αιώνα και εστιάζει στο κίνημα του υπερβατισμού, με πρωταγωνιστές προσωπικότητες όπως ο Ραλφ Γουόλντο Έμερσον, ο Χένρι Ντέιβιντ Θόρο και η Μάργκαρετ Φούλερ __σσ. ο υπερβατισμός _ transcendentalism είναι ένα φιλοσοφικό και λογοτεχνικό κίνημα που αναπτύχθηκε στα τέλη της 10ετίας του 1820 και τη 10ετία του 1830 στις ανατολικές ΗΠΑ (κυρίως στη Μασαχουσέτη) με πίστη στη φύση _οι υπερβατιστές πίστευαν ότι ο άνθρωπος και η φύση είναι από τη φύση τους καλοί, με απόρριψη θεσμών (θεωρούσαν ότι η κοινωνία και οι θεσμοί της διαφθείρουν την αγνότητα και την ελευθερία του ατόμου) κλπ. __ Το 2026, ο Ίθαν Χοκ επιβεβαίωσε ότι το εγχείρημα προχωρά, με τα γυρίσματα να έχουν προγραμματιστεί για το 2026 και την πρεμιέρα σε φεστιβάλ να αναμένεται πιθανότατα το 2027. Τον Ιούλιο του 2026, ανακοινώθηκε ότι θα σκηνοθετούσε μια βιογραφική ταινία για τον Λου Γκέριγκ με πρωταγωνιστή τον Γκλεν Πάουελ. Παράλληλα, συνεχίζει την εργασία του στο περί ου ο λόγος *Merrily We Roll Along*, ένα φιλόδοξο εγχείρημα που εκτείνεται σε πολλές δεκαετίες και ξεκίνησε το 2019, κατά το οποίο το καστ κινηματογραφείται περιοδικά έως το 2040 ώστε να αποτυπωθεί η φυσική γήρανση των ηθοποιών.
Ύφος και επιρροές
Η έμπνευση για το έργο του _όπως λέει βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό στην εμπειρία του να παρακολουθεί την ταινία *Οργισμένο Είδωλο* (Raging Bull). Με έκανε να δω τις ταινίες ως μια πιθανή διέξοδο για όσα σκεφτόμουν και ήλπιζα να εκφράσω. Εκείνη την περίοδο ήμουν ένας καλλιτέχνης που δεν είχε ακόμη διαμορφώσει το στίγμα του. Κάτι σιγόβραζε μέσα μου, αλλά το *Οργισμένο Είδωλο* το έκανε να φτάσει σε σημείο βρασμού. Επηρεάστηκε επίσης από τους Ρομπέρ Μπρεσόν, Γιασουτζίρο Όζου, Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ, Ερίκ Ρομέρ, Φρανσουά Τριφό, Γιόζεφ φον Στέρνμπεργκ και Καρλ Θίοντορ Ντράγιερ. Πολλές από τις ταινίες του —συμπεριλαμβανομένων των *Slacker*, *Dazed and Confused*, *Tape* και των τριών ταινιών της τριλογίας *Before*— διαδραματίζονται μέσα σε μία μόνο ημέρα. Δεν καθορίζονται τόσο από την πλοκή όσο από τις ανθρώπινες αλληλεπιδράσεις. Οι ταινίες του δίνουν συχνά προτεραιότητα στους χαρακτήρες, την ατμόσφαιρα και τη φιλοσοφική αναζήτηση, επιτρέποντας στις σκηνές να εξελίσσονται σε πραγματικό χρόνο ή εντός συμπυκνωμένων χρονικών πλαισίων.
Μεγάλο μέρος του έργου του τροφοδοτείται από τον διάλογο και τη φιλοσοφική αναζήτηση. Ταινίες όπως το *Slacker*, η τριλογία *Before*, το *Waking Life* και το *Tape* βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε εκτενείς διαλόγους για να εξερευνήσουν θέματα ταυτότητας, χρόνου, ηθικής, σχέσεων και προσωπικών συστημάτων πεποιθήσεων. Ο διάλογος σε αυτές τις ταινίες λειτουργεί ως η βασική δραματική κινητήριος δύναμη, με τους χαρακτήρες να χρησιμοποιούν τη συζήτηση ως μέσο αυτοεξέτασης και σύνδεσης. Πιο πρόσφατα έργα, όπως το *Blue Moon*, συνεχίζουν αυτή την προσέγγιση, ενισχύοντας το ενδιαφέρον του Λίνκλεϊτερ για τον κινηματογράφο ως χώρο ιδεών, στοχασμού και ανθρώπινης αλληλεπίδρασης.
Έχει επίσης πειραματιστεί εκτενώς με το animation, και συγκεκριμένα με την τεχνική του rotoscoping _όπως ήδη αναφέραμε, χρησιμοποιώντας το ως εργαλείο για την εξερεύνηση της μνήμης, της υποκειμενικότητας και της φιλοσοφικής αναζήτησης. Η ταινία *Waking Life* (2001) αξιοποιεί το animation για να εξερευνήσει τα όνειρα, τη συνείδηση και την υπαρξιακή σκέψη, ενώ το *A Scanner Darkly* (2006) χρησιμοποιεί την τεχνική για να αποδώσει την παράνοια, τη διάσπαση της ταυτότητας και την αλλοιωμένη αντίληψη της πραγματικότητας. Στην ταινία *Apollo 10½: A Space Age Childhood* (2022), ο Linklater συνδυάζει το animation τεχνικής rotoscoping με την αυτοβιογραφική νοσταλγία, ανακαλώντας παιδικές αναμνήσεις και την πολιτισμική ατμόσφαιρα της κούρσας του διαστήματος της δεκαετίας του 1960, μέσα από μια υποκειμενική οπτική που βασίζεται στην ανάμνηση.
Είναι γνωστός για μια κινηματογραφική προσέγγιση που δίνει έμφαση στις πρόβες και στο κείμενο, καθώς πιστεύει ότι η εκτενής προετοιμασία επιτρέπει τον αυθορμητισμό και τη συναισθηματική ακρίβεια στα γυρίσματα. Αντί να βασίζεται στον αυτοσχεδιασμό κατά τη διάρκεια της λήψης, ο Linklater αντιμετωπίζει την πρόβα ως μια κεντρική δημιουργική διαδικασία, ενισχύοντας τη συνεργασία και τη δυναμική της ομάδας των ηθοποιών. Αυτή η μέθοδος έχει συμβάλει σε ερμηνείες που αποπνέουν φυσικότητα και απουσία καταναγκασμού, ενώ παράλληλα είναι προσεκτικά δομημένες σε βάθος. Ο συχνός συνεργάτης του, Ethan Hawke, έχει παρομοιάσει τη διαδικασία του Linklater με εκείνη του Sidney Lumet, δηλώνοντας ότι η πρόβα είναι αδιαπραγμάτευτη για τον σκηνοθέτη και αποτελεί τον βασικό χώρο όπου διαμορφώνονται η δημιουργικότητα, η δυναμική της ομάδας και η ερμηνεία.
Αγαπημένες ταινίες: Ο Linklater συμμετείχε στην ψηφοφορία σκηνοθετών του περιοδικού *Sight and Sound* το 2022 —μια διαδικασία που πραγματοποιείται κάθε δέκα χρόνια, κατά την οποία σύγχρονοι δημιουργοί επιλέγουν τις δέκα αγαπημένες τους ταινίες χωρίς συγκεκριμένη σειρά προτεραιότητας. Οι επιλογές του ήταν οι εξής: *Some Came Running* (1958), *Goodfellas* (1990), *L’Argent* (1983), *Barry Lyndon* (1975), *The Godfather* (1972), *Fanny and Alexander* (1982), *Nashville* (1975), *La Maman et la Putain* (1973), *The Last Picture Show* (1971) και *Citizen Kane* (1941).
Προσωπική ζωή
Ο Linklater ζει στο Austin του Texas και αρνείται να ζήσει ή να εργαστεί στο Hollywood για μεγάλο χρονικό διάστημα. Δεν διατηρεί ενεργή παρουσία σε καμία πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης. Εκφράζει ανοιχτά την άποψη ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η τεχνολογία και η συνεχής ροή ψηφιακού περιεχομένου περιορίζουν τον πολιτισμικό χώρο που αφιερώνεται στον κινηματογράφο και στη βαθιά καλλιτεχνική εκτίμηση, καθώς οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν τις ταινίες ως «περιεχόμενο» και όχι ως ουσιαστική τέχνη. Επίσης, αποφεύγει να εκφράζει πολιτικές απόψεις, χαρακτηρίζοντας τις ακατέργαστες πολιτικές του σκέψεις ως «βλέννα του εγκεφάλου» (brain snot) και θεωρώντας ότι δεν έχουν ιδιαίτερη αξία αν δημοσιοποιηθούν. Η Christina Harrison είναι σύντροφός του από τη δεκαετία του 1990. Απέκτησαν μια κόρη το 1994 και δίδυμα κορίτσια το 2004. Η μεγαλύτερη, η Lorelei Linklater, συμμετείχε στην ταινία *Boyhood* στον ρόλο της αδελφής του κεντρικού χαρακτήρα
Merrily We Roll Along
Υπάρχουν παραγωγές που χρειάστηκαν πολύ χρόνο για να ολοκληρωθούν, ακόμα και σχέδια που η ίδια τους η φύση απαίτησε την συνεργασία του χρόνου για να περατωθεί η παραγωγή τους. Αλλά ο Ντικ σπάει το κοντέρ. Έκανε αυτά που έκανε με το Boyhood (2014), το οποίο απαίτησε 12 ολόκληρα χρόνια παρακολουθώντας σε πραγματικό χρόνο τους πρωταγωνιστές του (και την ηλικία που είναι το θέμα της ταινίας) και τώρα καταπιάνεται με το μιούζικαλ του Στίβεν Σόντχαϊμ, το οποίο, μάλιστα ειπωμένο προς τα πίσω, απαιτεί 20+ χρόνια παραγωγής.Τρεις από τις εννέα ενότητες έχουν ήδη γυριστεί και η τέταρτη μπαίνει σε παραγωγή μέσα στους επόμενους μήνες. Ο Λινκλέιτερ έδωσε στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Ζυρίχης τη νεότερη και πιο συγκεκριμένη ενημέρωση για την πορεία του “Merrily We Roll Along”, της ταινίας που ξεκίνησε να γυρίζει το 2019 και σχεδιάζει να ολοκληρώσει σε διάστημα περίπου δύο δεκαετιών.
“Εννέα ενότητες σε 20 χρόνια. Και σε λίγους μήνες γυρίζουμε την τέταρτη. Τα λέμε το 2040”, είπε ο 66χρονος σκηνοθέτης, από τη Ζυρίχη όπου βρισκόταν για να παραλάβει το βραβείο συνολικής προσφοράς του φεστιβάλ και μίλησε επί 45λ με τον επικεφαλής του ZFF, πριν από προβολή του “Before Sunrise“. Το “Merrily We Roll Along” βασίζεται στο μιούζικαλ των Στίβεν Σόντχαϊμ και Τζορτζ Φερθ, το οποίο με τη σειρά του προέρχεται από το ομώνυμο θεατρικό έργο του 1934 των Τζορτζ Σ. Κάουφμαν και Μος Χαρτ. Στο κέντρο της ιστορίας βρίσκεται ο Φράνκλιν Σέπαρντ, ένας ταλαντούχος συνθέτης του Μπρόντγουεϊ που απομακρύνεται σταδιακά από τους φίλους και τις αρχικές φιλοδοξίες του για να γίνει επιτυχημένος παραγωγός στο Χόλιγουντ. Η ιστορία, όμως, δεν προχωρά προς τα εμπρός. Ξεκινά από το απόγειο της επιτυχίας του Φράνκλιν, όταν οι σημαντικότερες σχέσεις του έχουν ήδη διαλυθεί, και επιστρέφει σταδιακά προς τα πίσω, αποκαλύπτοντας πώς οι τρεις βασικοί χαρακτήρες έφτασαν σε αυτό το σημείο. Στην κινηματογραφική εκδοχή ο Πολ Μέσκαλ υποδύεται τον Φράνκλιν, ο Μπεν Πλατ τον Τσάρλι Κρίνγκας και η Μπίνι Φέλντσταϊν τη Μέρι Φλιν. Αυτή ακριβώς η αντίστροφη πορεία είναι, σύμφωνα με τον Λινκλέιτερ, ο λόγος που η ταινία χρειάζεται τον πραγματικό χρόνο. Μία από τις μόνιμες δυσκολίες του μιούζικαλ είναι ότι νέοι ηθοποιοί καλούνται στην αρχή να παίξουν χαρακτήρες γύρω στα 40 και στη συνέχεια, καθώς η ιστορία επιστρέφει προς τη νεότητά τους, να δείχνουν όλο και νεότεροι.
Ο Λινκλέιτερ θεωρεί ότι η εικοσαετής παραγωγή λύνει αυτό το πρόβλημα χωρίς βαρύ μακιγιάζ ή ψηφιακές επεμβάσεις. “Τους έβαζαν πολύ νέους, οπότε μοιάζουν σαν να μεταμφιέζονται σε σαραντάρηδες και ο κόσμος δεν το πιστεύει», είχε πει σε προηγούμενη ενημέρωση για την ταινία. Στη δική του εκδοχή, όταν οι χαρακτήρες φτάσουν στις μεγαλύτερες ηλικίες τους, οι ίδιοι οι ηθοποιοί θα έχουν πράγματι μεγαλώσει. Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Λινκλέιτερ κάνει τον πραγματικό χρόνο μέρος της κινηματογραφικής αφήγησης. Το “Μεγαλώνοντας” _”Boyhood” γυρίστηκε επί δώδεκα χρόνια, με τον Έλαρ Κολτρέιν, την Πατρίσια Αρκέτ και τον Ίθαν Χοκ να μεγαλώνουν μαζί με τους χαρακτήρες τους. Ο ίδιος έχει περιγράψει πλέον εκείνη την ταινία ως την απόδειξη ότι μια τέτοια μέθοδος μπορεί πράγματι να λειτουργήσει. Η νέα παραγωγή, ωστόσο, έχει μια βασική διαφορά. Το “Boyhood” μπορούσε να γυρίζεται σχεδόν κρυφά. “Δουλεύαμε μέσα σε πλήρη ανωνυμία. Κανείς δεν ήξερε για την ταινία”, θυμήθηκε στη Ζυρίχη. Με το “Merrily We Roll Along” αυτό είναι αδύνατο: πρόκειται για ένα διάσημο μιούζικαλ του Σόντχαϊμ με τρεις πολύ αναγνωρίσιμους πρωταγωνιστές. “Θα πρέπει να απαντάω σε αυτή την ερώτηση για 20 χρόνια όσο το γυρίζουμε”, αστειεύτηκε. Η διάρκεια του εγχειρήματος φέρνει μαζί της και το προφανές ρίσκο. Ο Λινκλέιτερ ρωτήθηκε αν ένα γύρισμα που απλώνεται σε δύο δεκαετίες σημαίνει ότι «προκαλεί τη μοίρα», αφού κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει τι θα συμβεί στους ανθρώπους που συμμετέχουν. Ο ίδιος απέρριψε την ιδέα ότι αυτή η αβεβαιότητα πρέπει να εμποδίσει την ταινία. «Στο “Boyhood” μου έλεγαν “κι αν πεθάνει κάποιος;”. Πάντα υπάρχει κάτι ακραίο που μπορεί να εμποδίσει μια ταινία να γίνει», είπε. «Πρέπει κάπως να πιστέψεις ότι μπορείς να συνεργαστείς με το μέλλον». Παραδέχθηκε ότι στο “Boyhood” στάθηκαν τυχεροί και ελπίζει να συμβεί το ίδιο και αυτή τη φορά.
Είπε επίσης ότι μέχρι στιγμής η διαδικασία είναι απολαυστική και πολύ διαφορετική από οτιδήποτε άλλο έχει κάνει. Η μουσική του Σόντχαϊμ είναι ήδη εκεί και η κινηματογραφική διασκευή προχωρά βήμα βήμα, μαζί με τα γυρίσματα. «Πάντα έκανα ταινίες με πολλή μουσική», είπε, «αλλά είναι διασκεδαστικό να φτιάχνω ένα κανονικό μιούζικαλ». Πίσω από αυτή την ασυνήθιστη μέθοδο, πάντως, ο ίδιος επιστρέφει σε κάτι πολύ απλούστερο. «Είναι για τη φιλία, σε βάθος χρόνου», είπε. Και αυτό μοιάζει ιδιαίτερα ταιριαστό σε έναν σκηνοθέτη που έχει χτίσει μεγάλο μέρος της φιλμογραφίας του παρατηρώντας ανθρώπους καθώς αλλάζουν μέσα στα χρόνια, από την τριλογία του «Before» μέχρι το «Boyhood». Το ίδιο το «Merrily We Roll Along» έχει άλλωστε μια ασυνήθιστη σχέση με τον χρόνο και έξω από την ταινία. Η αρχική παραγωγή του Σόντχαϊμ στο Μπρόντγουεϊ, το 1981, υποδέχτηκε πολύ κακές κριτικές και έκλεισε έπειτα από μόλις 16 παραστάσεις. Στις δεκαετίες που ακολούθησαν, το έργο ξαναδουλεύτηκε, επανεκτιμήθηκε και απέκτησε σταδιακά μια εντελώς διαφορετική θέση στο αμερικανικό μουσικό θέατρο. Ο Λινκλέιτερ το είχε αγαπήσει ήδη από τη δεκαετία του 1980. Όταν ανακοίνωσε την κινηματογραφική διασκευή το 2019, είχε πει ότι δεν έμπαινε ελαφρά τη καρδία σε μια διαδικασία τόσων ετών, αλλά ότι δεν μπορούσε να φανταστεί καλύτερο κόσμο για να περάσει τις επόμενες δύο δεκαετίες από εκείνον ενός μιούζικαλ του Σόντχαϊμ. Θεωρούσε ήδη τότε ότι αυτός ήταν «ίσως ο μόνος τρόπος» να αποδοθεί σωστά η συγκεκριμένη ιστορία στον κινηματογράφο. Επτά χρόνια αργότερα, το σχέδιο δεν είναι πια μια παράξενη υπόσχεση για το μέλλον. Οι τρεις πρώτες ενότητες υπάρχουν ήδη, τα γυρίσματα της τέταρτης απέχουν λίγους μήνες και, από την άποψη του υλικού που πρέπει να γυριστεί, ο Λινκλέιτερ βρίσκεται περίπου στο ένα τρίτο της διαδρομής — όχι όμως και στο ένα τρίτο του χρόνου που απαιτείται για να φτάσει στο τέλος. Όταν το «Merrily We Roll Along» ολοκληρωθεί, ο χρόνος δεν θα έχει απλώς περάσει μέσα στην ιστορία του. Θα έχει περάσει πραγματικά πάνω στα πρόσωπα, στις φωνές και στα σώματα των ανθρώπων που την έφτιαξαν.
