Ο Τάσος Αποστολίδης είναι ένας από τους «200». Ήταν εργάτης από την Αθήνα και παράλληλα καλός ζωγράφος και σκιτσογράφος. Στην Ανάφη είχε αναλάβει την εικονογράφηση και τα «κλισέ» όλων των εντύπων της Ομάδας Συμβίωσης. Είχε δημιουργήσει και άλμπουμ με ζωγραφική από όλες τις στιγμές και τα στιγμιότυπα της ζωής των εξορίστων. Γύριζε πάντα, ακόμα και την ώρα των υπηρεσιών, με το καλλιτεχνικό μπλοκ και το μαύρο κραγιόν στην τσέπη και αποτύπωνε κάθε περιστατικό και σκηνή της Ομάδας και του χωριού.
Στον Αποστολίδη κατέφευγαν οι χωροφύλακες για να τους ζωγραφίσει τις προσωπογραφίες τους. Αυτός δεχόταν με «ευχαρίστηση», αλλά τους πληροφορούσε ότι του είχαν τελειώσει τα απαιτούμενα υλικά και έτσι οι χωροφύλακες έκαναν τη σχετική παραγγελία σε μελάνια, χαρτιά κ.λπ. Με αυτά τα υλικά έβγαινε η χειρόγραφη εφημερίδα «Αντιφασίστας», οι εφημερίδες τοίχου και άλλα έντυπα των εξορίστων.
Ισραηλινά μέσα δημοσίευσαν ένα βίντεο που επιβεβαιώνει τη σεξουαλική κακοποίηση ενός Παλαιστίνιου κρατούμενου από Ισραηλινούς στρατιώτες στο κέντρο κράτησης «Sde Teman». Οι καταγγελίες κρατουμένων και…
Τα έντυπα της Αναφιώτικης ΟΣΠΕ (Ομάδα Συμβίωσης Πολιτικών Εξορίστων) τα εικονογραφούσε μαζί με τον εξίσου ταλαντούχο Γιάννη Κεφαλίδη από την Καλαμαριά Θεσσαλονίκης.
Με αφορμή τα εξώφυλλα και τα σκίτσα του Αποστολίδη βλέπει κανείς τον τρόπο που οργανώνονταν στις εξορίες και τις φυλακές η διαφώτιση, η ιδεολογική δουλειά κ.ά. Αντιλαμβάνεται κανείς ποιοι ήταν αυτοί οι άνθρωποι, τι έζησαν και πώς ωρίμασαν πολιτικά και κοινωνικά μέσα από τους αγώνες του Μεσοπολέμου, τις διώξεις των δημοκρατικών – κοινοβουλευτικών κυβερνήσεων και της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου, την οργανωμένη συμβίωση σε φυλακές και εξορίες. Βρίσκει δηλαδή μέσα στις εφημερίδες των εξορίστων κάποια από τα στοιχεία που εξηγούν αυτά που πρωτοαντικρίσαμε πριν λίγες μέρες στις φωτογραφίες των 200 της Καισαριανής, στη στάση και το βλέμμα τους.
Μέσα στις χειρόγραφες εφημερίδες βλέπουμε το πώς οργανωνόταν η κομματική δουλειά στα εξόριστα μέλη του Κόμματος αλλά και η συμβίωση στο σύνολο των εξόριστων αγωνιστών μέσα από τη λειτουργία της ομάδας, ΟΣΠΕ. Η ΟΣΠΕ Ανάφης είχε τη Γενική Επιτροπή (το «Γραφείο» της ομάδας) που εκλεγόταν από τη Γενική Συνέλευση. Βλέπουμε πώς λειτουργούν τα κυριότερα όργανα: Η Μορφωτική Επιτροπή που καθοδηγούσε τον τομέα της πολιτικής μόρφωσης, η Οικονομική Επιτροπή που είχε την ευθύνη να καλύπτονται οι ανάγκες όλων, πώς λειτουργούν οι Γενικές Συνελεύσεις. Βλέπουμε τους υπεύθυνους των διάφορων συνεργείων (τσαγκάρηδες, ράφτες), αλλά και τους υπεύθυνους των θαλάμων («θαλαμάρχες») που μαζί με τον ταμία και τον υπεύθυνο μόρφωσης ήταν η «καθοδήγηση» του θαλάμου.
Και δίπλα σε αυτό βλέπουμε και τα ονόματα των θαλάμων: Θάλαμος «Μαρξ», θάλαμος «Λένιν», «Τέλμαν», «Κλάρα Τσέτκιν», «Λιγδόπουλος», «Μαλτέζος» και βέβαια τον θάλαμο των γυναικών (θάλαμος «Στάλιν») όπου εκεί βρέθηκε και η Ηλέκτρα Αποστόλου με την κόρη της (Αγνούλα) που μεγάλωνε στην αγκαλιά ολόκληρης της ομάδας.
Βλέπουμε πώς οργανώνεται από την καθοδήγηση του Κόμματος η αλληλεγγύη, η συλλογικότητα, η γενικευμένη ιδεολογική δουλειά και πως αυτά γίνονται τα βασικά εφόδια για να αντέξουν οι εξόριστοι, να επιβεβαιώνουν «κάθε μέρα» την απόφασή τους να μην υπογράψουν δήλωση αποκήρυξης του ΚΚΕ, να συνεχίσουν να παλεύουν για την επαναστατική αλλαγή της κοινωνίας.
Τα συγκλονιστικά ντοκουμέντα ανηκουν στο λαό! Δέος για το φωτογραφικό υλικό από την εκτέλεση των 200 Κομμουνιστών στην Καισαριανή
Εδώ το 902.gr συγκεντρώνει υλικό για τους αλύγιστους που μας δείχνουν τον δρόμο. Τους 200 της Καισαριανής που στη συντριπτική τους πλειοψηφία ήταν μέλη και στελέχη του ΚΚΕ που περπάτησαν τον θάνατο δίχως να σκοντάψουν…
Θα βρει κανείς ανακοινώσεις, οπτικοακουστικό και άλλο υλικό από τις πρωτοβουλίες που πήρε άμεσα το ΚΚΕ για να αναδείξει ποιοι είναι αυτοί οι λεβέντες. Επιστολές συγγενών που με λόγια συγκινητικά απευθύνονται στο Κόμμα δηλώνοντας την εμπιστοσύνη τους ώστε τα αντικείμενα να επιστρέψουν εκεί που ανήκουν. Στον λαό και την οργανωμένη πρωτοπορία του που υπηρέτησαν μέχρι τέλους οι ήρωες μας. Το ΚΚΕ που δεν αποκήρυξαν και για αυτό εκτελέστηκαν, δηλώνοντας ότι το Κόμμα μας καμία δύναμη δεν μπορεί να το τσακίσει.
Θα βρει κανείς ανακοινώσεις σωματείων και φορέων που αναδεικνύουν ότι οι 200 ήταν παιδιά του ΚΚΕ και της τάξης τους. Καθοδηγητές μεγάλων κινημάτων του μεσοπολέμου. Πρωταγωνιστές της ανειρήνευτης πάλης των εργαζομένων με το κεφάλαιο, που το αστικό κράτος σε κάθε του έκφραση τους πολέμησε, τους βασάνισε και τους παρέδωσε στον ναζί κατακτητή.
Διαβάζοντας σήμερα τις χειρόγραφες εφημερίδες εντυπωσιάζεσαι από τους «Απολογισμούς» των σχολών «Γενικής Μόρφωσης», των σχολών «Πολιτικομματικής Μόρφωσης» που είχαν 3 κύκλους (Πολιτικής Μόρφωσης, Ανώτερης Μαρξιστικής Μόρφωσης, Ανώτατης Φιλοσοφικής Μόρφωσης) και συμπληρώνονταν από ένα ευρύ πρόγραμμα τακτικών γενικών και ειδικών διαλέξεων.
Δίπλα σε αυτά βλέπουμε τη στήλη της εφημερίδας που αφορούσε την καλλιτεχνική δραστηριότητα των ομάδων και τις εκδηλώσεις. Εκεί αποτυπώνεται η δουλειά των καλλιτεχνικών ομάδων: Θεάτρου, μουσικής και χορωδίας, σκετς, απαγγελιών – ποίησης. Στην ίδια στήλη αποτυπώνονται και οι εκδηλώσεις: Για την επέτειο της Οκτωβριανής Επανάστασης, για την ημέρα των «Τριών Λάμδα» (Λένιν, Λίμπκνεχτ, Λούξεμπουργκ), την ημέρα του Κόκκινου Στρατού, την 25η Μαρτίου κ.ά. Όποιος διαβάσει τις χειρόγραφες εφημερίδες θα δει και κάτι εξίσου εντυπωσιακό: Το πώς φτάνουν στην Ανάφη και πώς αποτυπώνονται στη χειρόγραφη εφημερίδα με τρόπο βαθιά διεθνιστικό μια σειρά γεγονότα από την οικοδόμηση του σοσιαλισμού στην ΕΣΣΔ, για τον ισπανικό εμφύλιο, για τις νίκες του Κόκκινου Στρατού κ.ά.
Αν αναλογιστούμε ότι σε ένα μικρό νησί, στη μέση του πουθενά, ο ένας εξόριστος, ο Αποστολίδης, ζωγραφίζει «Ένα χαρούμενο ζεύγος Μογγόλων» με την υποσημείωση «Οι δύο πάνω Μογγόλοι μας δίνουν μιαν μικρή ιδέα της ζωής και της δύναμης των μειονοτήτων και εθνοτήτων της ΕΣΣΔ» ή ζωγραφίζει τους δύο «ήρωες αρχηγούς της σοβιετικής εξερευνητικής αποστολής Παπάνιν και Παντίγκιν που αλληλοχαιρετιούνται, σε απόσταση τριακοσίων μιλίων από τον Β. Πόλο, που τόσο κοντά δεν έφτασε μήτε το πλοίο ΦΡΑΜ του Νάνσεν», αν αναλογιστούμε πόσο δύναμη έδιναν στους εξόριστους οι κατακτήσεις του πρώτου εργατικού κράτους στον κόσμο, πόση δύναμη τους έδινε η πίστη στον Σοσιαλισμό, τότε θα μπορέσουμε πιο ολοκληρωμένα να κατανοήσουμε τις συνθήκες στις οποίες γαλουχήθηκαν και σφυρηλατήθηκαν οι συνειδήσεις τον κομμουνιστών που βρέθηκαν στον τοίχο της Καισαριανής.
Η Ανάφη πέρασε στην Ιστορία ως ένας από τους πρώτους τόπους εξορίας, όπως λειτούργησε από το 1924 έως το 1943 και από το 1946 έως το 1949.
Στο νησί εξορίστηκαν μια σειρά στελεχών του ΚΚΕ: Ηλέκτρα Αποστόλου, Δημήτρης Γληνός, Βασίλης Μπαρτζιώτας, Αδάμ Μουζενίδης, Γιώργης Σιάντος, Κώστας Θέος, Κώστας Βαρουξής κ.ά.
Συγκεκριμένα, άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1925 ως τόπος εξορίας μελών και στελεχών του ΚΚΕ, εργατών, αγροτών, νεολαίων και άλλων αγωνιστών. Ήταν μια περίοδος που εντάθηκε η καταστολή του αστικού κράτους ενάντια στο ΚΚΕ και στο εργατικό – λαϊκό κίνημα, με τη δικτατορία Πάγκαλου. Ο αριθμός των εξόριστων πολλαπλασιάστηκε μετά το «Ιδιώνυμο» της κυβέρνησης Βενιζέλου το 1929, που ποινικοποίησε την κομμουνιστική ιδεολογία και δράση. Στην αρχική δε περίοδο της δικτατορίας Μεταξά, στα χρόνια 1936 – 1938, οι εξόριστοι στην Ανάφη έφτασαν τους 750.
Το 1941, 220 εξόριστοι παραδόθηκαν από τις ελληνικές κρατικές αρχές στις φασιστικές δυνάμεις κατοχής. Ακολούθησαν 8 μήνες απερίγραπτης πείνας και τιτάνιας προσπάθειας των εξρίστων να την αντέξουν. Πολλοί μεταφέρθηκαν σε άλλα κάτεργα και τελικά οδηγήθηκαν σε τόπους εκτέλεσης, στο Κούρνοβο, στο στρατόπεδο «Παύλου Μελά», στην Καισαριανή, με μαρτυρίες να αναφέρουν ότι από τους 200 εκτελεσθέντες κομμουνιστές την 1η Μάη 1944 δεκάδες είχαν περάσει από την Ανάφη.
Το 1947, έναν χρόνο μετά την επαναλειτουργία του νησιού ως τόπου εξορίας, στην Ανάφη κρατούνταν 262 εξόριστοι, ανάμεσά τους 30 γυναίκες και 2 παιδιά.
«Ανάφη, ένα δοξασμένο νησί. Από το 1924 ως το 1943 και από το 1946 ως το 1949 έζησαν εδώ ως εξόριστοι, για τις ιδέες και τους αγώνες τους, εκατοντάδες πρωτοπόροι αγωνιστές του λαού, μέλη, στελέχη και οπαδοί του ΚΚΕ. Τιμάμε τη θυσία τους, τη λεβεντιά τους, την αλύγιστη στάση τους. Ιούνης 2022. Η Κεντρική Επιτροπή του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας», γράφει το Μνημείο που τοποθετήθηκε από την ΚΕ του ΚΚΕ στην Ανάφη του Ιούνιο του 2022.
Εδώ μπορείτε να παρακολουθήστε την ομιλία του ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Δ. Κουτσούμπα, στην εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο νησί στις 4 Ιουνίου 2022.
