Γράφει η Τασσώ Γαΐλα
Ναι, όλοι γνωρίζουμε ότι το πεπόν – Σικυός ο πέπων ή κοινά πέπων στα αρχαία Ελληνικά-, είναι φρούτο του καλοκαιριού κι ο μεγάλος “ανταγωνιστής” του καρπουζιού – υδροπέπων στα αρχαία Ελληνικά-, φρούτα και τα δύο καλλιεργούμενα παγκόσμια από τα αρχαία χρόνια ,το δε πεπόνι από την εποχή του χαλκού !
Το καημένο το καρπούζι κάπου τώρα το Σεπτέμβρη μας αποχαιρετά αλλά το πεπόνι ακάθεκτο συνεχίζει να γεμίζει την αγορά και θα παραμείνει στα ράφια και στους πάγκους των αγορών για πολύ καιρό ακόμη με τις χειμωνιάτικες ποικιλίες του.
Γνωστότερη ποικιλία του χειμώνα αυτή της Θράκης που αρχές Σεπτέμβρη ξεκινά η συγκομιδή του κι έχει -η ποικιλία Θράκης που μοιάζει αρκετά με αυτές της Ζακύνθου και Κεφαλονιάς -,την δική της ξεχωριστή ιστορία εφόσον τους σπόρους της έφεραν μαζί τους πρόσφυγες Μικρασιάτες και ξεκίνησαν την καλλιέργεια του στην νέα τους πατρίδα-τόπο εγκατάστασης-, τη Θράκη.
Βασιλική Παπαγεωργίου // Κοινωνική Ανθρωπολόγος Μεταδιδακτορική ερευνήτρια, Παν/μιο Αιγαίου Στο πλαίσιο της νέας ψηφιακής διακυβέρνησης, με έξυπνες ψηφιακές εφαρμογές που διαφημίζονται ως φιλικές για το…
Παγκόσμια οι ποικιλίες του πεπονιού είναι πάρα πολλές το ίδιο ισχύει και για τη χώρα μας με πιο γνωστές ποικιλίες εκτός της Θράκης που ήδη ανέφερα, είναι η ποικιλία Κασάμπα η χειμωνιάτικη Ζακύνθου και Κεφαλονιάς που επειδή ωριμάζει πολύ αργά κάνει τώρα την εμφάνιση της στην αγορά , η ποικιλία μπανάνα ίσως κι η πιο γνωστή αλλά καθαρά καλοκαιρινή , τα πασίγνωστα αργείτικα πεπόνια κλπ.
Παχαίνει το πεπόνι;
Φρούτο πολύ γλυκό που όμως δεν παχαίνει εφόσον η ποσότητα 100 γραμ. περιέχει μόλις 33,7 θερμίδες (Kcal) όπως μας ενημερώνει η iatronet.gr , η οποία παραθέτει και τα οφέλη από την κατανάλωση πεπονιού.
Το πεπόνι…
1. Βελτιώνει την όραση
Περιέχει βιταμίνη C, ζεαξανθίνη και καροτενοειδή (ειδικά το πεπόνι Κανταλούπε). Αυτά έχουν αντιοξειδωτική δράση που προστατεύει τα μάτια μας – και ειδικά τα καροτενοειδή που συνθέτουν την απαραίτητη βιταμίνη Α στον οργανισμό.
2. Ρυθμίζει τους ηλεκτρολύτες του οργανισμού
Το πεπόνι είναι πολύ καλή πηγή ηλεκτρολυτών όπως το κάλιο, και αποτελείται σε τεράστιο ποσοστό από νερό. Αυτό σημαίνει πως είναι ιδιαίτερα δυνατός μας σύμμαχος ως σνακ πριν ή μετά την προπόνηση.
3. Είναι κατάλληλο για διαβητικούς
Βρίσκεται αρκετά χαμηλά στον γλυκαιμικό δείκτη, που σημαίνει ότι η κατανάλωσή του δεν πρόκειται να αυξήσει (και μετά να ρίξει) απότομα τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα, με αποτέλεσμα να είναι πολύ καλό φρούτο για ένα άτομο που πάσχει από διαβήτη. Το στομάχι μας το χωνεύει αργά, προσφέροντας σταθερή ενέργεια για πολλή ώρα.
4. Προλαμβάνει και καταπολεμά την αφυδάτωση
Πάρα πολύ λογικό, αν σκεφτούμε πως το πεπόνι αποτελείται κατά 90% από νερό. Αυτό είναι που το κάνει τόσο τέλειο φρούτο για το καλοκαίρι, που η έντονη ζέστη κάνει την αφυδάτωση να καραδοκεί. Ιδανικό και για την παραλία.
5. Ρυθμίζει την αρτηριακή πίεση
Το κάλιο, που αναφέραμε πιο πριν, χαλαρώνει τα αιμοφόρα αγγεία, με αποτέλεσμα να ρίχνει την αρτηριακή πίεση. Αυτό το κάνει ιδανικό φρούτο για άτομα που υποφέρουν από υπέρταση.
6. Βοηθά τον μεταβολισμό
Είναι αρκετά καλή πηγή φυτικών ινών, με αποτέλεσμα να έχει πολύ θετική επίδραση στον μεταβολισμό και στη δράση του εντέρου μας. Είναι πολύ καλή τροφή για άτομα που αντιμετωπίζουν συχνά δυσκοιλιότητα.
7. Ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα
Πολλές από τις ουσίες του πεπονιού έχουν αντιφλεγμονώδη δράση και βοηθούν το ανοσοποιητικό μας σύστημα να δρα καλύτερα. Η βιταμίνη Α, που αναφέραμε πιο πριν, είναι μία από αυτές τις ουσίες.
8. Προστατεύει το δέρμα και τα μαλλιά μας
Πολλές από τις βιταμίνες και τα μέταλλα του πεπονιού δρουν και για να προστατεύσουν την επιδερμίδα και τα μαλλιά μας. Ιδανικά, πρέπει να λαμβάνουμε αυτά τα συστατικά σε επαρκείς ποσότητες, καθώς τα μαλλιά μας είναι συνήθως από τα τελευταία σημεία που “θρέφονται”.
Πεπόνι σε σχήμα στρογγυλό ή ωοειδές, φλούδα παχιά ή λεπτή, χρώμα κίτρινο ή πρασινωπό, επιφάνεια φλούδας λεία ή με γραμμώσεις, γεύση γλυκιά και αρωματική, σάρκα στερεή, χυμώδης, μαλακιά ή σκληρή που στο κέντρο της σχηματίζει κενό και εκεί βρίσκονται οι πολυάριθμοι σπόροι, όπως και να είναι μην διστάσετε να το βάλετε στην διατροφή σας άλλωστε στη χώρα μας ήταν πάντα δημοφιλές και γι αυτό ο λαός μας που πάντα συμπύκνωνε τη σοφία του σε παροιμίες δημιούργησε αρκετές και στο πεπόνι.
“Η γριά στο μεσοχείμωνο πεθύμησε πεπόνι”, “Αλωνιάρη με τα’αλώνια και με τα χρυσά πεπόνια”, “Κάνει το βαρύ πεπόνι” δηλαδή το παίζει σοβαρός και, “Όποιος έχει -κρατά μαχαίρι , τρώει πεπόνι”…(από τη σελίδα Ελληνικές παροιμίες).
Όποιος λοιπόν, έχει μαχαίρι τρώει και πεπόνι κι όποιος δεν κρατάει δεν τρώει. Εμείς …θα φάμε γιατί τώρα στις λαϊκές προλαβαίνουμε να αγοράσομε τα 2 πεπόνια 1 ευρώ –τα καλοκαιρινά πεπόνια που τελειώνουν-, και να φτιάξετε οι φίλοι της μαγειρικής τις δυο συνταγές που σας δίνω από το διαδίκτυο. Ένα smoothie και μία μους και οι δύο πανεύκολες με ελάχιστα έξοδα και χρόνο προετοιμασίας.
Smoothie πεπονιού από το argiro.gr.
Υλικά
400 ml γάλα φράσκο.
4 μπάλες παγωτό βανίλια.
3 φέτες πεπόνι.
2 κουταλιές σούπας μέλι.
150 γραμ γιαούρτι με χαμηλά λιπαρά.
Εκτέλεση
Ρίχνουμε στο μπλέντερ το φρέσκο γάλα, τις φέτες το πεπόνι, το μέλι και το γιαούρτι.
Χτυπάμε καλά τα υλικά και προσθέτουμε το παγωτό.
Χτυπάμε ακόμη 1λ και το smoothie πεπόνι είναι έτοιμο.
Το σερβίρουμε με τριμμένο πάγο.
Μους πεπόνι από την λαογραφική σελίδα ΚΑΛΑΒΡΥΤΑ News.
Υλικά
1/2 πεπόνι
1 1/2 κ. σ. ζάχαρη
2 φακελάκια ζελέ λεμόνι
1 φλ. τσαγιού καυτό νερό
1 φλ. τσαγιού γιαούρτι στραγγιστό
Εκτέλεση
Σε ένα μπολ αδειάστε τη σκόνη από το ζελέ λεμόνι, προσθέστε την ζάχαρη και το καυτό νερό και ανακατέψτε καλά μέχρι να διαλυθούν τα υλικά.
Αφήστε στην άκρη να κρυώσει, όχι όμως να πήξει.
Τεμαχίστε το πεπόνι, αφού το έχετε ξεφλουδίσει και καθαρίσει από τα σπόρια, ρίξτε το σε ένα πολυμίξερ ή μπλέντερ και χτυπήστε μέχρι να αποκτήσει την υφή πουρέ.
Στο ζελέ που έχει κρυώσει προσθέστε το γιαούρτι και ανακατέψτε καλά με ένα σύρμα χειρός μέχρι να ομογενοποιηθεί το μείγμα.
Τοποθετήστε τον πουρέ πεπονιού σε ένα μπολ και προσθέστε το μείγμα του γιαουρτιού.
Ανακατέψτε καλά, τοποθετήστε ομοιόμορφα σε μπολάκια και βάλτε στο ψυγείο για 2-3 ώρες.
Καλή επιτυχία.
Καλή επιτυχία και σε όσους θελήσουν να καλλιεργήσουν πεπονιές κι οδηγίες θα βρουν -ανάλογα με την ποικιλία που θα προτιμήσουν-, στο διαδίκτυο. Από την προσωπική μου εμπειρία των παιδικών χρόνων τα καλοκαίρια στη Χίο στο χωριό της θείας μου και τον λαχανόκηπο της δύο οι αναμνήσεις μου για το πεπόνι. Είχα φυτέψει παριστάνοντας την αγρότισσα σποράκια σε γλάστρα, βγήκαν ωραία μεγάλα πράσινα φύλλα αλλά πεπόνι ούτε δείγμα ενώ αντιθέτως είχαν “πιάσει” πατάτες σε γλάστρα. Δύσκολη η αγροτική ενασχόληση αλλά θυμάμαι και σας μεταφέρω την δεύτερη ανάμνηση – μάθημα από τη θεία στη Χίο.
Πως διαλέγουμε ένα πεπόνι από τον λαχανόκηπο μας ή την αγορά;
Πιάνεις το στρογγυλό πεπονάκι εκεί που είναι το κοτσάνι του αν θέλεις να το κόψεις από την πεπονιά ή να το αγοράσεις. Εάν λοιπόν, γύρω από το κοτσάνι είναι η περιοχή μαλακή αυτό σημαίνει ότι το πεπόνι στο εσωτερικό του είναι ζαχαρώδες και λαχταριστό, έτοιμο. Α…α, το πρώτο που βλέπαμε στο λαχανόκηπο και τώρα στους πάγκους είναι το χρώμα που δεν πρέπει να είναι χρυσό έντονο αλλά θαμπό, όσο πιο θαμπό το χρυσό και το πράσινο -αν έχει η ποικιλία και πράσινο χρώμα-,τόσο πιο ώριμο είναι το πεπόνι.
Αν δεν τα θυμάστε όλα αυτά απλά δώστε στο καημένο το πεπονάκι ένα χαστουκάκι-ελαφρύ-, κι αν αυτό είναι ώριμο θα ακούσετε έναν ελαφρύ ήχο. Υποθέτω όχι διαμαρτυρίας για το χαστούκι.
Από τη Χίο πάμε Κρήτη και Πελοπόννησο όπου κι οι μεγαλύτερες καλλιέργειες πεπονιού ενώ συνολικά η χώρα μας παράγει 20.000 τόνους πεπόνια , την δε μεγαλύτερη παραγωγή πεπονιών στον κόσμο έχει η Κίνα κι ακολουθούν η Ισπανία, η Τουρκία, το Ισραήλ και οι ΗΠΑ. (Wikipedia)
Από τις ΗΠΑ και την σελίδα World Pictures κι η χαρακτηριστική ασπρόμαυρη φωτογραφία με λεζάντα: “Καλοκαιρινό πεπόνι στο σπίτι ενός εργοστασίου στην κομητεία Person στην Βόρεια Καρολίνα, Ιούλιος 1939” (Φαντάζομαι θα είναι παιδιά φτωχών εργατών γιατί είναι πολύ μικρά τα ίδια για εργάτες).
Μία χώρα με μεγάλο παρελθόν στον αγροτικό τομέα είναι το Ουζμπεκιστάν που ισχυρίζεται με υπερηφάνεια ότι παράγει τα καλύτερα πεπόνια στον κόσμο εξ αρχαιοτάτων χρόνων. Πιθανόν, αλλά αυτό θα το διαπιστώσουμε μόνο όταν τα δοκιμάσουμε. Πρόσφατα η ρωσική σελίδα Kak eto Bilo δημοσίευσε φωτογραφίες από το Ουζμπεκιστάν ΕΣΣΔ του ’70 σχετικά με τα πεπόνια τους.
Σύμφωνα με τους Ουζμπέκους τα μυρωδάτα πεπόνια τους ήταν τα διασημότερα στον κόσμο και μάλιστα στην αρχαιότητα τα πεπόνια από τη Σαμαρκάνδη (αρχαία πόλη του Ουζμπεκιστάν) μεταφέρονταν στη Βαγδάτη στο τραπέζι των κυβερνώντων σε ειδικά κουτιά μολύβδου (καλύμματα) καλυμμένα με πάγο και άχυρο για τη συντήρησή τους. Εκείνη την εποχή, ένα καλό πεπόνι Samarkand κόστισε λίγο περισσότερο από έναν όμορφο σκλάβο!!!
Δεν γνωρίζω πόσο κοστίζει τώρα ένα πεπόνι Ουζμπέκικο, τα Ελληνικά είτε του λαχανόκηπου μας είτε αγοραστά είναι προσιτά, ωφέλιμα στον οργανισμό μας κι όπως μας διαβεβαιώνουν οι ειδικοί κατάλληλα για δίαιτα.
